ALLIANOI
Allianoi, Helenistik Çağ sonrasında (İÖ.2.yy) Bergama’nın 18 kilometre kuzeydoğusunda kurulmuş, MS.2. yüzyılda büyük gelişme gösteren Allianoi, Sağlık Tanrısı Asklepois’in yurdu olarak biliniyor. Asklepios ,Antik Grek mitolojisinde hasta insanlara şifa dağıtan, hekimliğin ve tıp biliminin tanrısıydı. Apolion oğlu Asklepiosu yarı at yarı insan olan Khiron’a emanet etti. Khiron ona okuma, yazma ve önemli hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların formüllerini öğretti. Asklepios’un ünü kısa sürede yayıldı. Asklepios ölüleri de diriltiyordu. Zeus buna kızdığı için asklepiosu öldürttü. Yunanlılar Asklepios’un adını yaşatmak amacı ile aynı isimle sağlık merkezleri yaptılar. Allianoi de bunlardan biri. Topraklarından 45 derece kükürtlü su çıkan şifa merkezi Atlianoi, bu özelliğiyle dünyanın dört merkezinden biri. Pergamon krallığı’nın sayfiye yeri olan bölge, yıllarca Hydroterapi (suyla tedavi) merkezi olarak hizmet vermiştir.
Yortantı Barajı’nın yapım aşamasında antik değeri anlaşılan bölgede hızlandırılan kazı çalışmaları esnasında, bölgenin Helenistik Çağda kurulduğu ve en parlak dönemini Roma İmparatorluğu Hadrian’la yaşadığını ortaya koydu. İşte o zaman da kentin sağlık merkezi Asklepionlar’dan biri olduğu anlaşılmış. Kazılar sayesinde Bergama, ikinci bir sağlık merkezine kavuşmanın dışında arkeoloji alanında bölgenin ve Türkiye’nin önemini daha da artıran Asklepion kültürünün Anadolu’da yaygın olduğunu da kanıtladı. Allianoi’nin MS 11. yüzyılın sonunda kadar Bakırçay havzasında önemli bir sağlık yurdu olarak kullanıldığı ve Bergama Asklepion’un da yapılan psikoterapi tedavi merkezinden farklı olarak burada daha çok “hydroterapi” uygulandığı yönündeki görüşlerde güçlendi. Batı Anadolu’nun en önemli termal kaynaklarından biri olduğu için toprak altındaki sayısız değerli eserle birlikte günümüze kadar ulaşmayı başaran Allianoi Bergama’nın yaklaşık 23 kilometre doğusunda Bergama-İvrindi karayolunun üzerinde yapılan kazı çalışmalarıyla ortaya çıkarılan Allianoi MÖ.1. yüzyılda Paşa ılıcası ve çevresinde kurulmuş, 1998-99 yılı kazıları sonucunda Helenistik Çağ, mimari, buluntularının yanı sıra özellikle MS. 2. yüzyıla ait pek çok arkeolojik eser ele geçirildi. Ayrıca kazılarda çok sayıda heykeltıraşlık eser, metal eserler, çanak çömlek, kandiller kemik objeler, çok sayıda üzeri işlemeli cam eser, 1500 civarında altın, gümüş ve bronz sikke, en son olarak da 2.yüzyıl Roma döneminden kalma 1 metre 60 santim uzunluğunda kırılmamış olduğu için büyük önem taşıyan mermer Nympe heykeli bulundu.